ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Σκάνδαλο Theranos: Ένοχη η Ελίζαμπεθ Χολμς – Πώς έστησε μια από τις μεγαλύτερες απάτες στην ιστορία

0

Πώς μια 19χρονη  φοιτήτρια από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ το 2003 ίδρυσε την start up της με έδρα την Καλιφόρνια και ως το 2014, κατάφερε να γίνει billionaire με μια από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές απάτες της ιστορίας

Η Ελίζαμπεθ Χολμς, άλλοτε λαμπερό αστέρι της Silicon Valley που υποσχόταν επανάσταση στις εξετάσεις αίματος με τη start-up που ίδρυσε, τη Theranos, κρίθηκε ένοχη για απάτη σε βάρος επενδυτών χθες Δευτέρα από το σώμα ενόρκων στο δικαστήριο της Καλιφόρνιας όπου δικαζόταν.

Έπειτα από διαδικασία που διήρκεσε πάνω από τρεις μήνες και κάπου 50 ώρες διαβουλεύσεων, οι ένορκοι αποφάνθηκαν -ομόφωνα- πως είναι ένοχη για απάτη σε βάρος επενδυτών, ωστόσο την απάλλαξαν από ορισμένες κατηγορίες, ενώ δεν συμφώνησαν για άλλες που της προσάπτονταν.

Η καταδίκη της 37χρονης -που ίδρυσε τη Theranos το 2003, στα 19 της χρόνια, και υποσχόταν διαγνωστικό μηχάνημα ταχύτερο και φθηνότερο από αυτά των παραδοσιακών εταιρειών του κλάδου- σημαίνει πως αντιμετωπίζει την προοπτική να της επιβληθεί ποινή κάθειρξης πολλών δεκαετιών. Η ποινή της θα ανακοινωθεί αργότερα από το ομοσπονδιακό δικαστήριο.

Xαρακτηριζόταν ως η νεότερη αυτοδημιούργητη δισεκατομμυριούχος των ΗΠΑ. Στα τέλη του 2014 φιγουράριζε στο πλευρό του τέως πλανητάρχη Μπάρακ Ομπάμα, με τον τιμητικό τίτλο της «προεδρικής πρέσβειρας παγκόσμιας επιχειρηματικότητας» ανά χείρας, μερικούς μήνες πριν βγει στο εξώφυλλο του Forbes.

Γεννημένη στις 3 Φεβρουαρίου του 1984 στην Ουάσιγκτον (από μητέρα εργαζόμενη στο διοικητικό προσωπικό του Κογκρέσου και πατέρα άλλοτε υψηλόβαθμο στέλεχος της Enron- ενεργειακή εταιρεία που ενεπλάκη μεταγενέστερα σε λογιστικό σκάνδαλο και χρεοκόπησε, αλλά και κυβερνητικών οργανισμών όπως οι USAID, EPA, USTDA) επιθυμούσε να σπουδάσει ιατρική για να βαδίσει στα χνάρια του προπάππου της, μα την απέτρεψε ο φόβος της για τις σύριγγες και τις βελόνες. Στράφηκε στο αντικείμενο του χημικού μηχανικού, αρίστευσε στο πρώτο έτος και κέρδισε υποτροφία 3.000 δολ., ωστόσο εγκατέλειψε τα έδρανα του πανεπιστημίου πρόωρα για να ιδρύσει την εταιρεία διαγνωστικών εξετάσεων Theranos.

Το 2003, σε ηλικία μόλις 19 ετών, η αινιγματική ερευνήτρια από τη Σχολή Χημικών Μηχανικών του πανεπιστημίου του Στάνφορντ, αποφάσισε να εγκαταλείψει τις σπουδές της για να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη της δικής επιχείρησης. Η συσκευή Edison της Theranos, παρουσιάστηκε ως ένα καινοτόμο διαγνωστικό εργαλείο που έδινε τη δυνατότητα στους ασθενείς με ένα μόνο τσίμπημα – και κυρίως χωρίς πολλά χρήματα – να εξετάζονται για περίπου 200 ασθένειες στο φαρμακείο της γειτονιάς τους.

Η Χολμς η οποία ζήλεψε τη δόξα του ιδιοφυούς και οραματιστή Στιβ Τζομπς – δημιουργού κορυφαίων τεχνολογικών προϊόντων – και προσπάθησε να «αντιγράψει» ακόμα και το dress code του φορώντας το κλασικό ζιβάγκο, όχι μόνο δεν πέτυχε τίποτα από τα επιτεύγματα του ινδάλματος της, αλλά το όνομά της θα συνοδεύει για πάντα μια από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές απάτες στην ιστορία.

Η δίκη

Η πολύκροτη δίκη της ιδρύτριας της startup διαγνωστικών εξετάσεων Theranos  έγινε στο Σαν Χοσέ, μόλις λίγα χιλιόμετρα μακριά από το σημείο όπου κάποτε βρισκόταν η λαμπερή έδρα της Theranos.

Η «επανάσταση» που υποσχόταν η «εφεύρεση» της Χολμς στον κλάδο της υγείας, η συσκευή Edison, ένα «σωτήριο ιατρικό gadget», όπως έλεγε «το ipod της ιατρικής φροντίδας», το οποίο υποτίθεται ότι θα διενεργούσε με ταχύτητα και ακρίβεια και με φθηνό κόστος 240 διαφορετικές εξετάσεις αίματος για αντίστοιχες παθήσεις χρησιμοποιώντας μόνο μια μικρή σταγόνα από την άκρη του δαχτύλου, αποδείχθηκε απάτη.

Η Χολμς είχε δηλώσει στο παρελθόν πως εμπνεύστηκε τη συγκεκριμένη μέθοδο εξέτασης από το φόβο της για τις βελόνες. Ήθελε να φέρει επανάσταση στην ιατρική βιομηχανία εξαλείφοντας την ανάγκη για μεγάλα δείγματα αίματος σε ακριβά διαγνωστικά κέντρα. Η νεοσύστατη εταιρεία της έφτασε έτσι, να αξίζει περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια και η νεαρή επιστήμονας χαρακτηρίστηκε ως «η θηλυκή version του Στιβ Τζομπς».

Αυτό που ελάχιστοι γνώριζαν τότε, καθώς ο επικεφαλής της Theranos και ο σύντροφός της Ραμές «Σάνι» Μπαλουάνι (Ramesh “Sunny” Balwani) και γενικός διευθυντής επιχειρήσεων της εταιρείας, είχαν με κάθε τρόπο πετύχει να αποκρύψει από τους πάντες με εξαιρετική επιμέλεια και για χρόνια, είναι πως η συσκευή δεν δούλευε.

Παρόλα αυτά, το φορητό μηχάνημα αιμοληψίας διέγραψε μια «καριέρα» με διάρκεια μερικών ετών, ουσιαστικά χωρίς καν να… υπάρχει, απέφερε βραβεύσεις και βοήθησε μια start up «οικοδομημένη» σε σαθρά «θεμέλια» να συγκεντρώσει κεφάλαια ύψους 400 εκατ. δολ. και να ανεβάσει σταδιακά την αξία της στα 9 δισ. δολ.!

Τα δύο της πρόσωπα

Η Theranos λάμβανε πιστοποιήσεις της τεχνολογίας της από δημόσιους φορείς και πανεπιστήμια –κάτι που δεν συνέβη ποτέ- και το πως «έκρυψε» τόσον καιρό αυτή την απάτη.

Ειδικότερα, όταν είχε κατοχυρώσει δεκάδες αμερικάνικες (18) και ξένες (66) πατέντες, έκλεινε σημαντικές επιχειρηματικές συμφωνίες (λ.χ. τη φαρμακευτική αλυσίδα Walgreens και τις Cleveland Clinic, Capital BleuCross, AmeriHealth Caritas) και εξασφάλισε την ψήφο εμπιστοσύνης και την χρηματοδότηση «βαριών» ονομάτων όπως οι Ρούπερτ Μέρντοχ, Κάρλος Σλιμ,  Λάρι Έλισον και του Χένρι Κίσινγκερ.

Η Χολμς – μια αινιγματική γυναίκα «με δυο πρόσωπα»- διακήρυττε σε πολλές δημόσιες εμφανίσεις της με την δέουσα πειθώ ότι θα άλλαζε τον κόσμο, αν και δεν δίσταζε να εξακοντίζει απειλές σε όποιον τολμούσε να εκφέρει αντίλογο, εξαπατώντας χιλιάδες άτομα και προκαλώντας ζημιά σε επενδυτές και ασθενείς που πίστευαν ότι είχαν μπροστά τους ένα τεχνολογικό ιατρικό θαύμα.

Αυτό που, πάντως, έχει πετύχει η Χολμς είναι να διασφαλίζει τη… διασημότητα την οποία εναγωνίως επιζητούσε για το υπόλοιπο της ζωής της, με τη μεταφορά των δικαστικών εξελίξεων του σκανδάλου με πρωταγωνίστρια την ίδια στα νέα επεισόδια του podcast show «The Dropout: Elizabeth Holmes on Trial», σε παραγωγή ABC Audio (ABC News). Από την Άνοιξη, επίσης, έχει εξαγγελθεί και η σειρά του Hulu «The Dropout» με την ηθοποιό Αμάντα Σάιφριντ στον ρόλο της Χολμς.

Πώς αποκαλύφθηκε το σκάνδαλο

Όλα ήρθαν στην επιφάνεια λόγω της διαίσθησης, των ερευνητικών ικανοτήτων και της επιμονής ενός Γάλλο-Αμερικανού δημοσιογράφου και συγγραφέα, δυο φορές κατόχου του βραβείου Pulitzer. Πριν από έξι χρόνια, όταν ο John Carreyrou της Wall Street Journal αποφάσισε να «σκαλίσει» την ιστορία, άρχισε να αδειάζει η άμμος στην κλεψύδρα της Ελίζαμπεθ Χολμς.

Το ένα ρεπορτάζ διαδέχθηκε το άλλο και ακολούθησε ένα «τσουνάμι» εξελίξεων: το πρώτο σοκ προήλθε από την δημοσιοποίηση των πληροφοριών ότι η συσκευή της Χολμς δεν διέθετε δυνατότητες παρά μόνο για την πραγματοποίηση ελαχίστων εξετάσεων. Για την πλειοψηφία των… 240 που διαφήμιζε, χρησιμοποιούνταν παραδοσιακά μηχανήματα αιματολογικών εργαστηρίων, τροποποιημένων ώστε να είναι συμβατά με την τεχνολογία της Theranos.

Τα κρούσματα ήταν πολλά και δεν κρύβονταν πια: μεταξύ άλλων, μια γυναίκα πήρε λάθος αποτελέσματα εγκυμοσύνης. Ένας άντρας αποδείχτηκε – ενώ του είχαν ανακοινώσει πως είχε καρκίνο του προστάτη – ότι τελικά ήταν υγιέστατος και άλλοι δύο ακόμη ασθενείς πήραν λανθασμένα θετικά αποτελέσματα έπειτα από τεστ HIV.

 «Μου φάνηκε περίεργο»

Ο John Carreyrou και τα ρεπορτάζ του έφεραν το τέλος της Χολμς. Αργότερα συμπεριέλαβε την υπόθεση στο βιβλίο του με τίτλο Bad Blood, πριν αποσυρθεί από την εφημερίδα το 2019, έπειτα από μια 20ετία.

«Διάβασα ένα πορτρέτο της στο The New Yorker και μου φάνηκε περίεργο πως ένα κορίτσι ηλικίας 19 ετών, χωρίς ιατρική εκπαίδευση θα μπορούσε να εφεύρει μια τέτοια τεχνολογία για εξετάσεις αίματος. Λίγες εβδομάδες μετά, η συμβουλή από μια πηγή μου με ώθησε να αρχίσω την έρευνα μου…», εξήγησε ο δημοσιογράφος, ο οποίος από ένστικτο και με όπλο το ρεπορτάζ του βοήθησε για να αποκαλυφθυεί η επικίνδυνη απάτη και να σκάσει η «φούσκα».

Δεν ήταν, βέβαια, ο μόνος: η νεαρή επιχειρηματίας βρήκε απέναντι της και δυο διακριμένους επιστήμονες, τον Ελληνοαμερικανό καθηγητή του Στάμφορντ Τζον Ιωαννίδη και τον Κύπριο συνάδελφο του Ελευθέριο Διαμαντή από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, οι οποίοι είχαν αμφισβητήσει με δημοσιεύσεις τους από το 2015 την τεχνολογία της Theranos.

Οι κατηγορίες

Τα ερωτηματικά, οι ανησυχίες και τα σχόλια δεν άργησαν να δώσουν τη σκυτάλη στους ελέγχους των αρμοδίων αρχών. Η Χολμς μπήκε αμέσως στο στόχαστρο τους και το 2018, σε μια 3ετία, η παταγώδης πτώση της start up της μετά από μια θεαματική άνοδο, είχε ως φυσικό επακόλουθο τη μετέπειτα επιβολή ενός προστίμου 500.000 ευρώ, το οποίο συμφώνησε να καταβάλει προς την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (αν και δεν ομολόγησε την ενοχή της για καμία κατηγορία από όσες της προσάπτονται), την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος της και αρκετών αγωγών.

Οι εισαγγελείς κατηγόρησαν την Αμερικανίδα τέως επιχειρηματία ότι σε βάθος τουλάχιστον μιας πενταετίας (2010-15) παρουσίαζε στους επενδυτές της μια ψευδή εικόνα με σκοπό να αντλήσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, την ώρα που η επίμαχη συσκευή αδυνατούσε να πετύχει όσα υποσχόταν, με πολλά προβλήματα αξιοπιστίας και με όσα αυτό σήμαινε και για τους κινδύνους για την υγεία των ασθενών που βάσιζαν τις θεραπείες τους στα αποτελέσματα της.

Συγκεκριμένα, στην Ελίζαμπεθ Χολμς και στον πρώην σύντροφό της και γενικό διευθυντή επιχειρήσεων της Theranos, απαγγέλθηκαν το 2018 από ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ, εννέα κατηγορίες για απάτη και δύο κατηγορίες για συνωμοσία με πρόθεση για διάπραξη απάτης. Η δίκη της Χολμς είχε αρχικά οριστεί για τον Μάρτιο του 2021. Αναβλήθηκε όμως, εξαιτίας της πανδημίας. Στη συνέχεια, κατάφερε να πάρει για δεύτερη φορά αναβολή καθώς η Χολμς επρόκειτο να γεννήσει. Έφερε στον κόσμο το πρώτο της παιδί με τον νυν σύντροφό της και κληρονόμο του ξενοδοχείου Billy Evans, στις 5 Αυγούστου.

Χάρη στις υποσχέσεις της, την πειθώ και το δυναμικό προφίλ της, η νεαρή επιχειρηματίας κατάφερε μέσα σε λίγα χρόνια να κερδίσει την εμπιστοσύνη επενδυτών τεράστιου κύρους, κάτι σπάνιο στον ανδροκρατικό κόσμο των καλιφορνέζων μηχανικών που παρεπιδημούν στην «Κοιλάδα του Πυριτίου». Την υποστήριξαν, μεταξύ άλλων, ο άλλοτε υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσιντζερ, ο πρώην υπουργός Άμυνας Τζέιμς Μάτις, καθώς και ο μεγιστάνας των ΜΜΕ Ρούπερτ Μέρντοκ, που επένδυσε πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια στη Theranos.

Στην κορύφωση της, η αξία της εταιρείας είχε φθάσει σχεδόν τα 10 δισεκ. δολάρια και η κυρία Χολμς, η μεγαλομέτοχός της, είχε περιουσία 3,6 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes.

Αλλά το 2015, η εφημερίδα Wall Street Journal έκανε την εκρηκτική αποκάλυψη πως το περίφημο διαγνωστικό μηχάνημα που υποσχόταν η Theranos ουδέποτε λειτούργησε.

πηγή: newmoney

Tα μωρά που γεννήθηκαν στην πανδημία έχουν χειρότερες επιδόσεις σε αναπτυξιακά τεστ

Previous article

Θέρμανση: Ποια είναι η πιο φθηνή μέθοδος

Next article

You may also like

Comments

Leave a reply

Your email address will not be published.