Ελαιοκομικό Μητρώο: Υπέρ της διαφάνειας, κατά των υπερβολικών προστίμων για τους ελαιοπαραγωγούς

Ως ένα εργαλείο που θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στη διαφάνεια και τον ορθολογικό σχεδιασμό πολιτικών για τον ελαιοκομικό τομέα, αλλά κινδυνεύει να ακυρωθεί στην πράξη, χαρακτηρίζεται το Ελαιοκομικό Μητρώο και η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής ελαιοκάρπου. Αιτία, σύμφωνα με παραγωγούς, είναι η υπερβολική γραφειοκρατία και τα δυσανάλογα – εξοντωτικά πρόστιμα που προβλέπονται.

Τον προβληματισμό αυτό αναδεικνύει με παρέμβασή του ο Γιώργος Κανέλλης, ελαιοπαραγωγός από τη Λακωνία (κατά β’ επάγγελμα), σε άρθρο του στο olivenews.gr, θέτοντας κρίσιμα ζητήματα που αφορούν χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς σε όλη τη χώρα.

Ένα χρήσιμο εργαλείο με προβληματική εφαρμογή

Όπως επισημαίνει ο κ. Κανέλλης, η καταγραφή των ελαιοκομικών εκτάσεων, των αγροτεμαχίων και των ποικιλιών, στο πλαίσιο ευρωπαϊκής οδηγίας, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για ένα αξιόπιστο Σύστημα Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) στον ελαιοκομικό τομέα. Ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να διευκολύνει τον σχεδιασμό πολιτικών βιωσιμότητας, στήριξης και ανάπτυξης της ελαιοκαλλιέργειας.

Ωστόσο, όπως τονίζεται, «ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες», καθώς οι πρακτικές απαιτήσεις της δήλωσης συγκομιδής συχνά δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές συνθήκες της αγροτικής παραγωγής.

Η πρακτική δυσκολία της δήλωσης συγκομιδής

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δυσκολία ακριβούς κατανομής της συγκομιδής ανά ποικιλία και αγροτεμάχιο, ειδικά όταν:

• μικρά κτήματα συγκομίζονται την ίδια ημέρα
• ο ελαιόκαρπος παραδίδεται ενιαίος στο ελαιοτριβείο

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απαίτηση για απόλυτη ακρίβεια θεωρείται ανέφικτη. Σύμφωνα με τον αρθρογράφο, η κατ’ εκτίμηση δήλωση από τον παραγωγό θα έπρεπε να θεωρείται επαρκής, ώστε να αποφεύγονται παράλογες κυρώσεις.

Τα πρόστιμα που προκαλούν αντιδράσεις

Η κριτική εστιάζει κυρίως στα πρόστιμα που προβλέπει η σχετική ΚΥΑ (Αριθμ. 77979/2025, ΦΕΚ 1749/Β/10-4-2025). Ενδεικτικά:

• 60 ευρώ πρόστιμο για κάθε ελαιόδεντρο που δηλώθηκε ανακριβώς, ποσό που ισοδυναμεί με την αξία ενός παραγωγικού δέντρου
• Πρόστιμα έως 150 ευρώ ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου για αποκλίσεις στις δηλωθείσες ποσότητες

Όπως τονίζεται, τα ποσά αυτά λειτουργούν στην πράξη ως «λογική κατάσχεσης», ξεπερνώντας συχνά την ίδια την αξία της παραγωγής.

Κίνδυνος εγκατάλειψης της ελαιοκαλλιέργειας

Ο κ. Κανέλλης προειδοποιεί ότι τέτοιες ρυθμίσεις:

• δεν αντιμετωπίζουν τους ελαιοπαραγωγούς ως συμμάχους της αγροτικής ανάπτυξης
• δημιουργούν κλίμα ανασφάλειας και φόβου
• ενδέχεται να οδηγήσουν, ιδίως τους μικρούς παραγωγούς, στην εγκατάλειψη της ελαιοκαλλιέργειας

Παράλληλα, ζητά:

• τροποποίηση της ΚΥΑ
• μείωση των προστίμων σε λογικά και αναλογικά επίπεδα
• πρόβλεψη ανοχής λαθών 10% – 15%, καθώς η απόλυτη ακρίβεια δεν είναι πάντα εφικτή λόγω φυσικών καταστροφών, απωλειών δέντρων ή μεταβολών στις καλλιέργειες.

Το μήνυμα των παραγωγών

Το μήνυμα της παρέμβασης είναι σαφές:
Το Ελαιοκομικό Μητρώο μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για τον ελαιοκομικό τομέα, μόνο όμως αν εφαρμοστεί με ρεαλισμό, αναλογικότητα και σεβασμό στην καθημερινότητα των παραγωγών. Διαφορετικά, κινδυνεύει να μετατραπεί από εργαλείο διαφάνειας σε παράγοντα αποδιάρθρωσης της ελληνικής ελαιοκαλλιέργειας.

Πηγή: olivenews.gr – Άρθρο Γιώργου Κανέλλη, ελαιοπαραγωγού από τη Λακωνία