ΤΟ ΔΑΣΟΣ «ΜΟΥΓΚΟΥΣΤΟ» ΚΑΙ Ο ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΙΑΜΗΛ-ΜΠΕΗ

Του Κων/νου Γ. Κελλάρη

Μαθηματικού-Ιστορικού

Το κορινθιακό δάσος «Μουγκουστό» βρίσκεται 17 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Κιάτο ανάμεσα στα χωριά Σούλι, Βάλτσες, Θροφαρί, Βελίνα, Κλημέντι και Κρυονέρι. Το μεγαλύτερο μέρος του ανήκει στην κοινότητα Κλημεντίου, όπως με βεβαίωσε ο πατέρας μου, που ήταν για τρεις δεκαετίες μέλος του Κοινοτικού Συμβουλίου Κλημεντίου και όπως το αναφέρει και ο Αστέρης Κοββατζής στο διήγημά του «Χωριάτες». Στις σελίδες 266-267 του βιβλίου του περιγράφει μια πυρκαγιά του δάσους, ως εξής:

«Για δώδεκα χωριά, ήταν το δάσος του Μουγκουστού μια παρηγοριά, μια μουσική, ένας φίλος… Ποιανού κράτησε, λοιπόν, η ψυχή και είπε: αυτό το δάσος θα το κάψω; Με την πρώτη φλόγα που βγήκε πάνου από τα πεύκα, σηκώθηκαν τα 12 χωριά στο πόδι…

Ένας χωριάτης από το Κλημέντι, είχε αποστάσει να κόβει δένδρα, να ρίχνει χώμα πάνου στη φωτιά, κάθισε λοιπόν σε μια πέτρα κ’ έκλαιγε… Σα να του ’χε πεθάνει το μονάκριβο παιδί του.

-Τώρα τι να την κάνω τη ζωή; συλλογιόταν και θυμόταν τον καιρό που ερχόταν κ’ έκοβε λαθραία ξύλα μες στο δάσος. Ένα δυo φορτώματα τη βδομάδα τα ’κανε και με κείνα αποζούσε.

-Μυξοκλαίς τώρα ε; του λέει μια στιγμή ο δασοφύλακας. Κι εσύ όλο τα χλωρά μού ’κοβες, τα τρυφερούδια!…

Αλλά η φωτιά ήταν πιο δυνατή από τον άνθρωπο, είχε περισσότερο πείσμα, δε σωνόταν!… Πάει το δάσος, τ’ όμορφο δάσος του Μουγκουστού!… »

Και στη σελίδα 308 γράφει ο Κοββατζής:

«…Μην είδατε στο δρόμο κάτι Κλημενταίους, που ’χανε κάνει ξύλα από το Μουγκουστό; είπε ο δασοφύλακας στα δύο παιδιά.

-Δεν τους είδαμε! είπε ο Παναγάκιας.

-Τους κερατάδες, πού θα μου πάνε; πρόσθεσε ο δασοφύλακας. Τους έχω ινάτι τους Κλημενταίους. Όλο τα χλωρά μου κόβουνε.

-Κ’ οι Λιοπεσώτες, έννοια σου, το ίδιο κάνουνε, είπε ο Παναγάκιας. Το δάσος της Λέχοβας κοντεύει να χαλάσει εξ αιτίας τους…

Αλλά ο δασοφύλακας είχε κινήσει κιόλας και πήγαινε προς την αγια Παρασκευή να πιάσει τους Κλημενταίους».

Πράγματι, τους προηγούμενους αιώνες οι Κλημενταίοι, έκαναν τα ξύλα της χρονιάς στο δάσος του Μουγκουστού, που το θεωρούσαν δικό τους, προσπαθώντας να κρυφθούν από τους δασοφύλακες.

Για το όνομα του δάσους σήμερα υπάρχει ένα μπέρδεμα. Στην εποχή, όμως, του 1950 όλοι οι Κλημενταίοι, αλλά και οι κάτοικοι των άλλων χωριών, όπως και ο Κοββατζής, έλεγαν «ο Μουγκουστός» ή «το δάσος του Μουγκουστού» και αυτή θεωρώ σαν σωστή ονομασία. Σήμερα, ακούγονται και γράφονται οι ονομασίες «ο Μογγοστός», «ο Μουγκοστός», «το δάσος Μογγοστό», τις οποίες θεωρώ λανθασμένες, αφού δεν τις έχω ακούσει ποτέ από κάποιο ντόπιο. Μάλλον κάποιος γραφιάς στις αρχές του 20ου αιώνα, που ήθελε να γράψει στην καθαρεύουσα, έγραψε «ο Μογγοστός» και από τότε στα δημόσια έγγραφα γράφεται έτσι.

Σε Έκθεση Προσωρινής Διαχειρίσεως του δάσους, για τη δεκαετία 1928 έως 1938, που υπογράφει ο δασάρχης Παν. Γρύσπος, γράφεται ότι ο «Μογγοστός» έχει ολική έκταση 6.000 στρεμμάτων, η καθαρά δασώδης έκταση είναι 5.000 και η καταμετρηθείσα, κατά το 1928, έκταση είναι 4.579 στρέμματα. Στο παρακάτω Διάταγμα της 5ης Μαΐου 1977, που δημοσιεύτηκε στην Εφ. Κ. τ. Δ’ αρ. 175 / 2-6-1977, με το οποίο κηρύχθηκε ως αισθητικό δάσος, βλέπουμε ότι η έκτασή του είναι 5.200 στρέμματα.

Το δάσος αποτελείται κυρίως από βελανιδιές (δρυοδάσος), αλλά έπαθε σοβαρή ζημιά από τη μεγάλη πυρκαγιά του καλοκαιριού του έτους 2000. Έχει επίσης μειωθεί η έκτασή του, τις τελευταίες δεκαετίες, από τις εκχερσώσεις που κάνουν οι Βαλτσαίοι και οι Σουλιώτες για να φυτέψουν σταφίδες.

Στην άκρη του δάσους, σε πέτρινη σπηλιά πάνω από το Χούνι, πιστεύεται ότι είναι κρυμμένοι οι θησαυροί του Τούρκου διοικητή της Κορινθίας Κιαμήλ-Μπέη. Θα αναφέρω μερικά ιστορικά στοιχεία για να δούμε αν υπάρχουν αλήθειες σχετικά με την ύπαρξη αυτού του θησαυρού.

Ο Κιαμήλ-Μπέης (1784-1822) ήταν ένας από τους πλουσιότερους άρχοντες του Οθωμανικού κράτους. Είχε έσοδα όχι μόνο από την Κορινθία (παραθαλάσσια και ορεινή), αλλά και από Περαχώρα, Μεγαρίδα, Αργολίδα και άλλες μικρότερες περιοχές στην Αρκαδία και Λιβαδειά. Η οικογένειά του διοικούσε την Κορινθία για πάνω από 100 χρόνια (από το 1717).

Κατά την πρώτη κατάληψη του κάστρου του Ακροκορίνθου από τους Έλληνες, στις 14-1-1822, βρέθηκαν μόνο 50.000 γρόσια στα σεντούκια του Κιαμήλ-Μπέη. Παρά τους βασανισμούς και τις απειλές κατά της ζωής, της δικής του και των οικείων του, δε μαρτύρησε την ύπαρξη των θησαυρών, που ήσαν μέσα σε πηγάδια στον Ακροκόρινθο, λίγα μέτρα μακρύτερα από τη φυλακή του. Έλεγε ότι δεν είχε άλλα γρόσια γιατί τα ξόδεψε για να υπερασπίσει την Τρίπολη, όταν την πολιορκούσαν οι Έλληνες. Αυτό βέβαια ήταν ψέμα γιατί, μετά τη θανάτωσή του από τους Έλληνες, στις 7-7-1822 και την νέα κατάληψη του Ακροκορίνθου από τους Τούρκους, η γυναίκα τού Κιαμήλ παρέδωσε στον Δράμαλη 40.000 πουγκιά, κρυμμένα σε ένα πηγάδι στον Ακροκόρινθο, αξίας 20.000.000 γροσιών. Ο Κιαμήλ προτίμησε να χάσει τη ζωή του παρά να παραδώσει τα πλούτη του στους Έλληνες, γιατί ήξερε ότι με αυτά τα χρήματα οι Έλληνες θα αποκτούσαν όπλα και στρατό και θα κέρδιζαν τον αγώνα.

Ο νέος διοικητής της Κορίνθου, ο Δράμαλης, είχε και δικούς του θησαυρούς που είχε συλλέξει κατά τη διοίκηση της Δράμας, αργότερα της Λάρισας και από τη λεηλασία των θησαυρών του Αλή Πασά των Ιωαννίνων· άρα ο Δράμαλης θα κατείχε σίγουρα και άλλα 20.000.000 γρόσια.

Μετά τη μάχη στα Δερβενάκια (26-7-1822) ο Δράμαλης αρρώστησε και πέθανε τέλη Οκτωβρίου του 1822, ετάφη δε στην Κόρινθο (τη σημερινή Παλαιά Κόρινθο).

Κατά τη νέα παράδοση του Ακροκορίνθου στους Έλληνες στις 26-10-1823 δε βρέθηκε κανένας θησαυρός παρά μόνο 120.000 γρόσια. Τι έγιναν επομένως τα εκατομμύρια γρόσια των θησαυρών του Κιαμήλ και του Δράμαλη; Οι ιστορικοί και οι αγωνιστές στα απομνημονεύματα τους βεβαιώνουν ότι δε βρέθηκε θησαυρός αν και ερευνήθηκαν όλα τα πηγάδια του Ακροκορίνθου. Είναι βέβαιο δε, ότι ο θησαυρός δε βγήκε από την Κορινθία, αφού οι Τούρκοι της Κορίνθου και οι λίγοι στρατιώτες του Δράμαλη που σώθηκαν έφυγαν ρακένδυτοι χωρίς αποσκευές.

Στο ερώτημα πού είναι ο μεγάλος θησαυρός την απάντηση τη δίνει η παρακάτω λαϊκή παράδοση.

Ο θησαυρός ήταν πάντα στα πηγάδια του Ακροκορίνθου γύρω από το παλάτι του Κιαμήλ-Μπέη, και το ήξεραν μόνο αυτός, η μητέρα του και η γυναίκα του. Μετά το θάνατο του Κιαμήλ η γυναίκα του παντρεύτηκε τον Δράμαλη, του φανέρωσε τα 20.000.000 γρόσια και στα πηγάδια μπήκαν και οι θησαυροί που έφερε ο νέος σύζυγος. Ο Δράμαλης όμως τον Οκτώβρη του 1822 πέθανε και η Κιαμήλαινα έμεινε πάλι χήρα και πάμπλουτη. Τώρα είχε στην κατοχή της όλα τα χρήματα του Κιαμήλ αλλά και του Δράμαλη, φυλαγμένα μέσα στα πηγάδια του Ακροκορίνθου. Επειδή οι Έλληνες είχαν αποκλείσει τους Τούρκους στην Κόρινθο και φαινόταν ότι σε λίγους μήνες ο Ακροκόρινθος και ο θησαυρός θα έπεφτε στα χέρια τους, η Κιαμήλαινα αποφάσισε την κρυφή μεταφορά και το θάψιμό του στο «Μουγκουστό». Το δρομολόγιο Κόρινθος – Κλημέντι έγινε μετά τα μέσα του Νοέμβρη του 1822, επί 4 νύχτες που είχαν φεγγάρι αλλά και αρκετά σύννεφα. Στην περιοχή της Κορίνθου υπήρχε αναταραχή, γιατί οι Τούρκοι ετοίμαζαν στρατό για να εκστρατεύσουν προς την Αργολίδα. Τελικά 6.000 Τούρκοι στις 27 Νοεμβρίου ξεκίνησαν προς την Κουρτέσσα και Άγιο Σώστη με σκοπό να περάσουν στο Άργος. Μέσα σ’ αυτόν τον αναβρασμό μεταφέρθηκε και ο θησαυρός του Κιαμήλ στο Μουγκουστό, χωρίς να το αντιληφθεί κανείς. Κάθε βράδυ φορτώνονταν 10 γκαμήλες. Συνολικά 40 φορτώματα θάφτηκαν στη σπηλιά.

Στο ερώτημα γιατί στο Μουγκουστό του Κλημεντιού και όχι κάπου αλλού, η απάντηση είναι η εξής: Τότε η περιοχή αυτή ανήκε σε Τούρκους. Στα δύο χιλιόμετρα από τη σπηλιά ήταν το τούρκικο χωριό «Μαχαμούτι». Τα χτήματα στο Χούνι και πλησίον της σπηλιάς ανήκαν σε Τούρκους. Κάποιος έμπιστος της γυναίκας του Κιαμήλ, που κατοικούσε στο «Μαχαμούτι», θα της είπε για την ύπαρξη αυτής της σπηλιάς και αυτός θα φρόντισε για την απόκρυψη του θησαυρού. Και την έκανε πολύ καλά, αφού μέχρι και σήμερα δεν έχει βρεθεί η σπηλιά. Βέβαια αυτός και οι 3-4 αγωγιάτες δολοφονήθηκαν μετά για να μη μαθευτεί το μυστικό. Το φάντασμα όμως αυτού του αδικοσκοτωμένου Τούρκου από το Μαχαμούτι, φυλάει μέχρι σήμερα το θησαυρό και δεν αφήνει να τον βρούνε οι Έλληνες, γιατί είχε δεσμευθεί με όρκους.

Τα 40 φορτώματα του θησαυρού τα αποτελούσαν:

• τα 20.000.000 γρόσια που παρέδωσε η γυναίκα του Κιαμήλ στο Δράμαλη,
• τα εκατομμύρια γρόσια που θα είχε ο Δράμαλης από το θησαυρό του Αλή Πασά και από τη λεηλασία των περιοχών Λαρίσης και Δράμας,
• τα υπόλοιπα γρόσια που ίσως είχε η γυναίκα του Κιαμήλ κρυμμένα σε άλλα πηγάδια και δε φανέρωσε στον Δράμαλη. Δηλαδή ο θησαυρός πρέπει να ήταν πάνω από 50.000.000 γρόσια.

Όλα αυτά είναι ακόμα σε σπηλιά στο Μουγκουστό, γιατί αν κάποιοι είχαν βρει αυτά τα εκατομμύρια γρόσια, δε θα μπορούσαν να τα κρύψουν και θα είχε γίνει γνωστό. Θα είχαν προδοθεί από τη ζωή που θα έκαναν και από την περιουσία που θα αποκτούσαν.

Τη δεκαετία του 1960, με τα μέσα της εποχής αλλά και με τη βοήθεια μάγων και μέντιουμ, έγινε προσπάθεια από μία ομάδα ντόπιων κατοίκων, με την άδεια του κράτους, για την ανεύρεση του θησαυρού. Δαπανήθηκαν αρκετά χρήματα αλλά δεν βρέθηκε κάτι γιατί, όπως είπαν οι πνευματιστές, το φάντασμα του Τούρκου που φυλά το θησαυρό δε συμφωνεί να τον αποκτήσουν οι άνθρωποι.

Ίσως στο μέλλον, με την άδεια του φαντάσματος και με τη βοήθεια κάποιου μηχανήματος προηγμένης τεχνολογίας να εντοπισθεί ο θησαυρός. Θέλω να πιστεύω ότι δε θα τον διεκδικήσει η Τουρκία, αφού είναι χρήματα που προήλθαν από την καταλήστευση των Ελλήνων της Δράμας, Λάρισας, Ιωαννίνων, Λιβαδειάς, Μεγάρων, Αρκαδίας, Κορινθίας και Αργολίδας. Αν είναι να γίνει ο θησαυρός του Κιαμήλ και του Δράμαλη άλλο ένα πρόβλημα στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις, είναι καλύτερα να μείνει κρυμμένος στο Μουγκουστό με ακοίμητο φύλακα το φάντασμα του Τούρκου από το γειτονικό Μαχαμούτι.