By 
Το Ντεντρέδουρι ή Ντ’ Ντέδουρι ή Ντρέδουρες ή Ντρέδουλες ή Στριφτό είναι ένα υπέροχο γιορτινό παραδοσιακό γλυκό που συνδέεται με τα Χριστούγεννα και γιορτινές περιστάσεις, κυρίως σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας. Είναι ένα είδος πίτας ή γλυκού φτιαγμένο με φύλλο ζύμης, που γεμίζεται με σταφίδες, ξηρούς καρπούς και μερικές φορές μπαχαρικά, όπως κανέλα και γαρίφαλο, για να αποκτήσει γιορτινή γεύση.
Όλοι θυμόμαστε από τη μάνα μας ή τη γιαγιά μας, αυτό το γλυκό που χωρίς πολλές φιοριτούρες και υπερβολικές γκουρμεδιές , οι παλιές νοικοκυρές του χωριού κατάφερναν να φτιάξουν ένα έδεσμα που οι πάντες το περίμεναν με λαχτάρα τούτες τις μέρες.
Το στριφτό, έχει ρίζες στην ελληνική αγροτική παράδοση, πιθανώς με ιδιαίτερους δεσμούς στις Αρβανίτικες κοινότητες και φυσικά την Κορινθία, όπου οι σταφίδες αποτελούσαν κεντρικό στοιχείο της τοπικής οικονομίας και διατροφής.
Ιστορική Καταγωγή
Η προέλευση του γλυκού δεν είναι απόλυτα τεκμηριωμένη, αλλά φαίνεται να έχει στοιχεία από την Αρβανίτικη παράδοση. Οι Αρβανίτες, που εγκαταστάθηκαν σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, είχαν ιδιαίτερη έφεση στη χρήση απλών υλικών, όπως ζύμη, μέλι και αποξηραμένα φρούτα, για την παρασκευή γλυκών και εορταστικών εδεσμάτων. Το στριφτό σχήμα του γλυκού συμβολίζει συχνά την ενότητα και την κυκλική ροή της ζωής, κάτι που συναντάται και σε άλλες παραδοσιακές πίτες.
Στην Κορινθία, το “Ντεντρέδουρι” συνδέεται άμεσα με την καλλιέργεια της κορινθιακής σταφίδας, ενός προϊόντος με τεράστια σημασία για την περιοχή ήδη από τον 19ο αιώνα. Οι σταφίδες ήταν βασικό εξαγωγικό προϊόν, αλλά ταυτόχρονα υπήρχαν πάντα διαθέσιμες στις αγροτικές οικογένειες για χρήση στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική.
Το γλυκό παρασκευαζόταν συχνά κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων ή άλλων γιορτών, καθώς τα υλικά του – όπως οι σταφίδες, το μέλι και τα καρύδια – θεωρούνταν σύμβολα πλούτου και ευημερίας. Η διαδικασία παρασκευής του, από το άνοιγμα του φύλλου μέχρι το στρίψιμο σε ρολό, αποτελούσε συχνά οικογενειακή δραστηριότητα που ενίσχυε τους δεσμούς της κοινότητας.
Ονομασία και Ετυμολογία
Η λέξη “Ντεντρέδουρι” έχει πιθανώς Αρβανίτικες ρίζες. Στις Αρβανίτικες κοινότητες, οι ονομασίες για τα εδέσματα συχνά περιγράφουν το σχήμα ή την τεχνική παρασκευής. Έτσι προέρχεται και η εικασία ότι το στριφτό σχήμα μπορεί να “δικαιολογεί” την ονομασία.
Αν εξετάσουμε το “Ντεντρέδουρι” ως “ντ’ ντέδουρι”, τότε μπορεί να προκύψει μια ενδιαφέρουσα σύνδεση με την αρβανίτικη γλώσσα ή με παραφθορά της. Στην αρβανίτικη διάλεκτο, η οποία έχει έντονες ρίζες στις κοινότητες που διέμεναν στην Κορινθία και αλλού, πολλές λέξεις περιγράφουν κινήσεις, σχήματα ή ενέργειες, και η ονομασία “ντ’ ντέδουρι” ίσως να αντανακλά κάποια από αυτές.
Πιθανές Ερμηνείες:
- Η ρίζα “ντέ” ή “ντέδ”
- Η λέξη “ντέδ” ή κάτι παρόμοιο θα μπορούσε να σχετίζεται με έννοιες όπως το “μαζεύω”, “συγκεντρώνω”, ή ακόμα και “διπλώνω”, που ταιριάζει με τη διαδικασία του στριψίματος του φύλλου.
- Στην αρβανίτικη διάλεκτο, το πρόθεμα “ντ’” είναι συχνά σύντμηση του “σε” ή “του”, που μπορεί να σημαίνει κάτι σαν “του στριψίματος” ή “της συγκέντρωσης”.
- Περιγραφή του σχήματος και της κίνησης
Αν το “ντ’ ντέδουρι” περιγράφει τη διαδικασία στριψίματος ή το τελικό σχήμα του γλυκού, η λέξη μπορεί να προέρχεται από ρήματα που δηλώνουν κυκλικές ή περιστροφικές κινήσεις. - Πολιτισμική Παραφθορά
Στις τοπικές παραδόσεις, οι λέξεις συχνά προσαρμόζονταν στην προφορική παράδοση. Έτσι, το “ντ’ ντέδουρι” θα μπορούσε να είναι παραφθορά ενός αρχικού όρου που περιέγραφε την πράξη του στριψίματος του φύλλου ή τη δομή του γλυκού.
Ετυμολογική Υπόθεση:
Αν η λέξη “ντ’ ντέδουρι” προέρχεται από αρβανίτικες ρίζες:
- “Ντ’” = “του” ή “της” (γενική κτητική)
- “Ντέδουρι” = κάτι που έχει σχέση με “στροφή”, “δίπλωμα” ή “περιστροφή”
Αυτό ενισχύεται από τη μορφή του γλυκού, που είναι κυκλική και στριφτή, κάτι που συχνά περιγράφεται με αντίστοιχες λέξεις σε διάφορες διαλέκτους.
Το “ντ’ ντέδουρι” φαίνεται πιθανή ερμηνεία ως όρος που περιγράφει το στριφτό σχήμα του γλυκού και την τεχνική παρασκευής του, ειδικά αν συνδέεται με την αρβανίτικη διάλεκτο. Αυτό, όμως, παραμένει υπόθεση που θα μπορούσε να ερευνηθεί περαιτέρω, ειδικά με τη βοήθεια γνώσεων για την τοπική προφορική παράδοση και τη γλωσσική εξέλιξη στις Αρβανίτικες κοινότητες της Κορινθίας.
Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, γλυκά με παρόμοια εμφάνιση και υλικά μπορεί να έχουν διαφορετικά ονόματα, όπως “στριφτή πίτα” ή “γλυκιά πίτα με σταφίδες.” ή κλωστό.
Σχέση με την Κορινθία
Η Κορινθία φαίνεται να έχει διαδραματίσει ρόλο στην καθιέρωση αυτού του γλυκού, λόγω της τοπικής παραγωγής σταφίδας. Οι αγρότες της περιοχής συνήθιζαν να χρησιμοποιούν τα πλεονάζοντα προϊόντα της σοδειάς τους σε απλές αλλά γευστικές συνταγές. Έτσι, το “Ντεντρέδουρι” εξελίχθηκε ως γλυκό που συνδύαζε την παράδοση με την τοπική αγροτική παραγωγή.
Το “Ντεντρέδουρι” δεν είναι απλώς ένα γλυκό· αποτελεί μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς, που μας θυμίζει την απλότητα και την ευρηματικότητα της παραδοσιακής κουζίνας. Σήμερα, συνεχίζει να παρασκευάζεται από όσους επιθυμούν να διατηρήσουν ζωντανή αυτή την παράδοση, ειδικά στις γιορτές.
Υλικά για την ζύμη :
400 γρ. αλεύρι μαλακό
120 γρ. ελαιόλαδο
1/2 κ.γ. αλάτι
1/2 κ.γ. ζάχαρη
230 γρ. περίπου χλιαρό νερό
ΓΕΜΙΣΗ
1 κιλό καρύδι
κανελλα τριμμενη
½ γαρύφαλλο
σταφίδα μαύρη
½ φλυτζάνα ζάχαρη
ΣΙΡΟΠΙ
1 κιλό ζάχαρη
2 ½ ποτήρια νερό
½ κιλό μέλι
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
- Ζυμώνω και ανοίγω τα φύλλα πολύ λεπτά με λάδι (ΟΧΙ ΜΕ ΒΟΥΤΥΡΟ)
- Αλείφουμε με λίγο ελαιόλαδο κάθε φύλλο και γεμίζουμε με το μίγμα με τα υλικά της γέμισης που τα έχω ανακατέψει όλα μαζί (καρύδια ,κανέλα,γαρύφαλλα, μαύρη σταφίδα, και μισό φλυτζάνα ζαχαρη)
- Ρίχνω αρκετό ελαιόλαδο στο ταψί για να τραγανίσουν τα φύλλα τα οποία διπλώνουμε κυλινδρικά (σαν ρολό) τα στρίβουμε και τα τοποθετούμε κυκλικά στο ταψί.
- Βάζουμε στη μέση το πρώτο έτοιμο ρολό, σχηματίζοντας ένα μεγάλο σπιράλ.
- Ακολουθούμε την ίδια διαδικασία με τα υπόλοιπα φύλλα.
- Ρίχνω αρκετό ελαιόλαδο στο ταψί για να τραγανίσουν τα φύλλα. Ψήνω στους 180 – 200 στον αέρα για μία ώρα περίπου.
Όταν ψηθούν έχουμε έτοιμο το σιρόπι και τα σιροπάρουμε.
Για το σιρόπι:
10 Λεπτά πρίν βγεί το ταψί απο τον φούρνο βάζω όλα τα υλικά για το σιρόπι εκτός από το μέλι σε μια κατσαρόλα και βράζω για 10 λεπτά. Μόλις περάσουν τα 10 λεπτά αποσύρω από το μάτι και ρίχνω το μέλι. Αφαιρώ όλα τα μυρωδικά.
Σιροπιάζω έχοντας ζεστά και τα δύο (γλυκό και σιρόπι).
Αφήνουμε και το κόβουμε την επόμενη μέρα για να μελώσει καλά.
!!! Καλή απόλαυση !!!
Με τα ίδια ακριβώς υλικά φτιάχνεται και η Περαχωρίτικη Βασιλόπιτα «Βασίβα» με το μόνο που αλλάζει να είναι η τοποθέτηση των φύλλων, το ένα πάνω στο άλλο με σύνολο τα 15-17 περίπου.
Με πληροφορίες από:
Comments